Spis treści:
Pantomogram, nazywany też zdjęciem panoramicznym zębów, to jedno z najczęściej wykonywanych badań obrazowych w stomatologii. Pokazuje na jednym zdjęciu zęby, kości szczęki i żuchwy, stawy skroniowo-żuchwowe oraz część zatok szczękowych.
To badanie daje ogólny obraz jamy ustnej i często pomaga wykryć problemy, których pacjent sam jeszcze nie zauważa. Nie zastępuje jednak dokładnego badania stomatologicznego ani zdjęć punktowych, które pokazują szczegóły pojedynczych zębów.
Co pokazuje pantomogram?
Na pantomogramie można ocenić liczbę i położenie zębów, obecność ósemek, zatrzymane zęby, stan kości, większe ubytki próchnicowe, zmiany przy korzeniach, poziom kości przy chorobach przyzębia oraz wcześniejsze leczenie kanałowe i protetyczne.
Badanie jest szczególnie przydatne, gdy dentysta chce ocenić całą jamę ustną przed planowaniem leczenia. American Dental Association wskazuje, że zdjęcia rentgenowskie pomagają dentyście ocenić i rozpoznać wiele chorób oraz stanów w jamie ustnej, ale powinny być wykonywane wtedy, gdy są klinicznie uzasadnione.
Kiedy warto wykonać pantomogram?
Pantomogram warto wykonać przed większym planem leczenia stomatologicznego, protetycznego lub chirurgicznego. Pomaga ocenić, które zęby wymagają leczenia, czy są zmiany przy korzeniach, jak wyglądają ósemki i czy w kości nie ma niepokojących zmian.
Zdjęcie panoramiczne bywa też pomocne przed usuwaniem zębów, przy diagnostyce bólu o niejasnej przyczynie, przed leczeniem protetycznym, przy ocenie zębów zatrzymanych oraz przy kontroli stanu jamy ustnej u pacjentów, którzy dawno nie byli u dentysty.
Nie każdy ból zęba wymaga pantomogramu. Czasem lepsze będzie zdjęcie punktowe konkretnego zęba, a w trudniejszych przypadkach tomografia CBCT. Wybór badania zależy od tego, czego lekarz szuka i jaki problem trzeba rozwiązać.
Pantomogram a zdjęcie punktowe – czym się różnią?
Pantomogram pokazuje szeroki obraz: wszystkie zęby, szczękę, żuchwę i struktury sąsiednie. Jest bardzo przydatny jako badanie przeglądowe i planistyczne.
Zdjęcie punktowe obejmuje mniejszy obszar, ale pokazuje więcej szczegółów pojedynczego zęba. Dlatego przy ocenie próchnicy, leczeniu kanałowym lub kontroli konkretnej zmiany lekarz często wybiera zdjęcie punktowe. Pantomogram może wskazać problem, ale nie zawsze wystarcza do precyzyjnej diagnostyki.
Pantomogram a CBCT – kiedy potrzebne jest badanie 3D?
Pantomogram jest obrazem dwuwymiarowym, a CBCT daje obraz trójwymiarowy. W wielu sytuacjach pantomogram wystarcza do ogólnej oceny i zaplanowania leczenia. CBCT jest potrzebne wtedy, gdy konieczna jest dokładna ocena przestrzenna, np. położenia zatrzymanej ósemki względem nerwu, zmian w kości, trudnej anatomii kanałów lub warunków kostnych.
Nie ma sensu wykonywać tomografii 3D, jeśli odpowiedź daje prostsze badanie. Jednocześnie są sytuacje, w których pantomogram pokazuje za mało i wtedy CBCT pozwala zaplanować leczenie bezpieczniej.
Czy pantomogram boli i jak wygląda badanie?
Pantomogram jest szybki i bezbolesny. Pacjent stoi przy aparacie, opiera brodę w wyznaczonym miejscu i pozostaje nieruchomo przez kilka sekund, podczas gdy aparat wykonuje zdjęcie. Badanie nie wymaga znieczulenia ani specjalnego przygotowania.
Przed wykonaniem zdjęcia zwykle trzeba zdjąć metalowe elementy z okolicy głowy i szyi, np. okulary, kolczyki lub łańcuszek, aby nie zakłócały obrazu.
Pantomogram zębów w SmileHouse Bełchatów
W SmileHouse w Bełchatowie pantomogram wykorzystujemy jako element diagnostyki i planowania leczenia. Badanie może być pomocne przed leczeniem protetycznym, chirurgicznym, endodontycznym lub wtedy, gdy potrzebna jest ogólna ocena stanu jamy ustnej.
Pantomogram pozwala spojrzeć na zęby szerzej niż podczas samego badania w gabinecie. Dzięki temu łatwiej zaplanować leczenie kompleksowo i uniknąć przeoczenia problemów, które nie zawsze dają objawy.
SmileHouse – stomatologia w Bełchatowie
ul. Kolejowa 35
tel. 505 169 835
Autoryzacja merytoryczna:
lek. dent. Justyna Dziedzic
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Specjalizuje się w zaawansowanym leczeniu protetycznym, stomatologii estetycznej oraz implantoprotetyce. W codziennej praktyce w Smilehouse stawia na cyfrowe technologie gnatologiczne i pełnoarchitektoniczne rekonstrukcje uśmiechu, dbając o to, by każdy efekt terapeutyczny wyglądał naturalnie i harmonijnie.
